Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Toestand Belgisch leger ten tijde van augustus 1914

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Beschrijving Bruggenhoofd Gent.

De bouw van Bruggenhoofd Gent als onderdeel van de Belgische fortificatiepolitiek.

De Bouw van Bruggenhoofd Gent was maar een klein onderdeel van de ganse fortificatiepolitiek die plaats had over het ganse Belgische grondgebied. U krijgt hier een chronologisch overzicht hoe deze fortificatie verliep voor België gekoppeld aan de ganse oorlogspolemiek in Gans Europa vanaf eind jaren '20 tot ook hier de hel losbarstte in mei 1940.

Het jaar 1939

Wat voorafging van 1936 tot en met 1938 op deze link.

Begin 1939 legde Hitler de nadruk op de extra Lebensraum die Duitsland nodig had om zijn ondertussen 85 miljoen inwoners voldoende levensruimte te schenken. Duitsland diende uit te breiden qua grondgebied, desnoods met militair geweld. In eerste instantie viel zijn oog nu op Tjechoslowakije.

Op 15 maart 1939 worden na onderhandelingen met Hitler de Tjechoslovaakse president Hacha en zijn minister van buitenlandse zaken zo goed als verplicht in te stemmen met de eisen van Hitler. Tijdens de onderhandelingen waren zelfs Duitse troepen reeds begonnen Tjechië te bezetten en het Tjechische leger te ontmantelen. Tjechië werd letterlijk door Duitsland bezet en Slowakije werd onafhankelijk als een Duitse Vazalstaat.

Op 22 maart 1939 droeg Litouwen zonder veel weerstand het Memelgebied over aan Duitsland. Ook dit gebied kende in hoofdzaak een Duitstalige bevolking.

Het was echter binnen Europa ondertussen ook te optimistisch te denken dat met de toegifte van Sudetenland, de annexatie van Tjechoslowakije en de afstand van het Memelgebied, de drang naar gebiedsuitbreiding van Duitsland zou gestild zijn. Nu kwam er een nieuwe eis naar Polen toe om Danzig opnieuw aan Duitsland te schenken. Daarnaast zou Polen ook een doorgang moeten geven over Pools grondgebied zodanig dat Oost-Pruisen opnieuw zou verbonden zijn met de rest van Duitsland. Polen weigerde dit. De grote Europese mogendheden Frankrijk en Groot Brittannië bleven achter de weigering van Polen staan.

Op 16 april 1939 wordt Albanië als een provincie toegevoegd aan Italië.

Op 27 april 1939 maakte de Belgische militaire staf zijn voorstellen bekend in verband met de organisatie van de verdedigingslinie tussen Antwerpen en Namen, de KW-linie genaamd naar de twee uiterste punten Koningshooikt en Waver. Het betrof hier een bunkerlinie naar het model van bruggenhoofd Gent die een continue antitankhindernis tussen Lier en Waver moest kunnen onder vuur nemen. Deze antitankhindernis bestond afhankelijk van het terrein ter plaatse uit antitankmuren en grachten, overstromingsgebieden, rivieren of andere bredere waterlopen en aaneengesloten cointetelementen (ook gekend als Belgische poorten). Het leger zou naar die lijn moeten kunnen terugvallen in geval van tegenspoed aan de Albertkanaal- en de Maasstelling.

Op 2 augustus 1939 duikt boven onze streek het gigantische luchtschip LZ 127 "Graf Zeppelin" op . Deze was in Stuttgard opgestegen om zo over België, richting kust te vliegen. Eenmaal boven de Noordzee bleef hij ver genoeg weg van de Britse kust. Aan boord poogden 3 officieren van de Duitse Luftwaffe, signalen op te vangen van Britse radarstations. Toeval of niet, die dag was het Britse afweersysteem uitgeschakeld zodat de ganse opdracht weinig informatie zal opgeleverd hebben.

De Graf Zeppelin boven een landelijk dorpje, allicht zoals hij ook in onze streek te zien moet geweest zijn - (Foto Replica)
Graff Zeppelin boven landelijk dorpje
Op 23 augustus 1939 ondertekenen Duitsland en Rusland valselijk ondanks eerdere afspraken een overeenkomst waarbij Rusland instemt met een Duitse inval in Polen waarbij Polen letterlijk onder Duitsland en Rusland zou verdeeld worden.

Op 26 augustus 1939 start een nieuwe Belgische mobilisatie. Er werd gestart met de actieve regimenten (1e tot 6e Infanterieregimenten), de eerste divisie Ardeense Jagers, het Cavaleriekorps en de Grenswielrijders, het vliegwezen, de luchtdoelartillerie en de vestingstroepen.

Op 28 augustus 1939 volgden de divisies van eerste reserve (8e en 11e Infanteriedivisie) en de 3 regimenten die de tweede divisie Ardeense Jagers gingen vormen.

belgische artilleriecollonne vergezeld van cyclisten
Het Belgische leger werd op 29 augustus 1939 belast met het opstellen van de plannen om deze regio in de diepte te versterken. Dit zou de eigenlijke hoofdstelling worden en ze zou pas eind 1939 volledig zijn voltooid (in ruwbouwversie).

Bovenaan: Schets uit het Duitse Denkschrift met rechts in het oranje de KW linie. Deze bunkerlijn liep vanaf Koningshooikt tot in Waver doorheen Leuven en de Dijlevallei. In totaal werden er 235 bunkers gebouwd opgesteld in een 3 dubbele lijnstructuur.

Daaronder: Enkele foto's (Replica's) van bunkertjes van deze bunkerlinie. Zoals ik reeds hogerop vermelde, was deze linie wel degelijk afgewerkt qua betoneren maar zeker nog niet qua camouflage. Daarom werd in hoofdzaak afgezien van camouflage zoals aan bruggenhoofd Gent veelvuldig toegepast. Men is zeker 90% van de bunkers enkel gaan glad cementeren waarna men deze cementering zeer fraai is beginnen beschilderen. Hierdoor kregen ook deze bunkers eveneens het uitzicht van huisjes en zelfs bv een café zoals dit bunkertje in Duffel (foto rechtsboven). Dat men wel heeft gepoogd nog te camoufleren zoals aan TPG mag ook blijken uit de foto van een bunker rechtsonder waar de baksteen camouflagewand slechts gedeeltelijk is afgewerkt geraakt toen de strijd losbarstte.

Deze hoofdstelling zou uiteindelijk de vesting Antwerpen, die een doorgang gaf tot aan de zee via de haven en de Schelde, aansluiten op de vesting Namen en zijn fortengordel. Beiden werden verbonden met elkaar door middel van de KW-linie, een verdedigingslinie in de diepte uitgebouwd door middel van verschillende bunkerlijnen (voorlinie, tussenlinie en achterlinie). Eenmaal voorbij Waver ging deze linie over op een aaneensluiting van anti-tankhindernissen en overstromingsgebieden. Een groot gedeelte van deze overstromingsgebieden is nog uitgewerkt in 1939 tot de meidagen 40 door de aanwezige soldaten. Grote gedeeltes zijn uiteindelijk nooit afgewerkt geraakt.

De hoofdbedoeling was dan ook de Antwerpse forten te linken aan deze van Namen en dan alles af te sluiten tot de Franse verdedigingsgordel, de Maginotlinie, ter hoogte van Sedan. In praktijk zou deze laatste verbinding echter nooit sluitend worden gemaakt en de zwakke schakel van het ganse systeem worden.

Op 31 augustus 1939 wordt door middel van een list de indruk gewekt dat Polen de Pools-Duitse grens had overschreden. Er werden 12 Duitse zware misdadigers in Poolse militaire uniformen terechtgesteld en dan getoond aan de buitenlandse pers om zo de indruk te wekken dat Polen Duitsland had aangevallen. Dezelfde dag vond nog een gelijkaardige schijnvertoning plaats in een radiostation waarbij nog een 13e in burger geklede gevangene geëxecuteerd werd en achtergelaten als bewijs. Op die wijze werd via de radio de boodschap verspreid dat Polen Duitsland wou aanvallen en opgeroepen aan de Polen massaal aan te sluiten bij het Poolse leger en de strijd op te nemen tegen Duitsland. Deze beide schijnvertoningen zouden voor Hitler misbruikt worden als reden voor wat de Duitse inval in Polen zou worden de dag nadien.

Als vervolg op de schijnvertoningen van de dag voordien ontploft op 1 September 1939 het Europese kruitvat. Duitsland valt Polen binnen. Duitsland weigert elke eis tot terugtrekking uit Polen op vraag van Frankrijk en Groot Brittannië. Beide staten kunnen op dat moment niets anders meer doen dan Duitsland de oorlog verklaren wat ook gebeurt op 3 september 1939. Tijdens de ganse Poolse veldtocht verbiedt Hitler uitdrukkelijk alle Duitse troepen zelf militair contact te maken met de Franse troepen aan de grenzen met Duitsland.

Als gevolg van deze vrij rampzalige wending, krijgt de Belgische mobilisatie nog een vervolg:

  • Op 3 september werden de transporteenheden en de resterende reservedivisies opgeroepen (7e, 9e, 10e en 12e Infanteriedivisies).
  • In de periode tussen de 11e september en de 13e januari werden de divisies van tweede reserve opgeroepen.

Op deze manier kwam het Belgische leger tot een totale bezetting van:

  • 4.800 officieren.
  • 16.500 reserve-officieren.
  • 30.000 beroepssoldaten.
  • 47.000 dienstplichtigen van de lichting van dat jaar.
  • 500.000 opnieuw opgeroepen soldaten uit oudere lichtingen.

Een dergelijke legermacht omvatte 8% van de totale Belgische bevolking en maar liefst 46% van alle mannelijke bevolking tussen 20 en 40 jaar oud op dat moment.

(links: mobilisatie in België in augustus 1939 - Foto: Replica)

2 oude foto's (Replica's) van de Belgische mobilisatie te Wetteren in september 1939. In de Libbrechtstraat worden Belgische opgeroepen soldaten op de fiets gespot.

Links: Oude foto van Belgische militairen, vermoedelijk wachtende op treinvervoer in de richting van waar ze zich dienden aan te melden. Op de achtergrond herkent men duidelijk het station van Wetteren, komt nog perfect overeen met de rechter hoek van het station als je het vergelijkt met de actuelere streetviewfoto rechts. (Oude foto: Replica)

De Belgische troepen bezetten in eerste instantie de verdedigingsgordels langs het Albertkanaal en de Maas. Ook worden de grensgebieden met Duitsland tussen Turnhout en Arlon bewaakt.

Het was niet zo ongewoon door de aanwezigheid van de bunkerlijn Bruggenhoofd Gent dat er zich militairen in de regio van Gent bevonden. Rond deze periode nemen troepen die voorzien waren in deze regio te blijven vrij snel posities in rond het Bruggenhoofd. Te Gontrode in de wijk Meulem (allicht in nabijheid Kalverhage), wordt de 1e Groep van de 24e Artillerie ingekwartierd. De rest van de 24e Artillerie was gestationeerd in de regio van Merelbeke.

Vanaf 3 September verbiedt België het onaangekondigd overvliegen van het Belgische luchtruim en de bijhorende territoriale wateren zonder explictiete toelating hiervoor.

In September 1939 voorziet de Franse legerleiding een aantal verschillende scenario's voor mocht Duitsland België binnenvallen. Indien België toch mocht beslissen ondanks hun neutraliteit de Franse troepen op hun grondgebied toe te laten, zullen zij de Belgisch Duitse grens mee helpen verdedigen.

Laat België dit niet toe omwille van zijn neutraliteit (het scenario dat het uiteindelijk zou worden), voorzag Frankrijk een 3 tal scenario's:

  • Een Duitse doorbraak verhinderen tussen de Belgische en Franse verdedigingen doorheen de Ardennen en Noord Frankrijk. Een opdracht die uiteindelijk totaal zou mislukken.
  • Extra steun bieden op de Scheldestelling. Dit zou echter nooit echt gebeuren omdat ze zelf zouden terugtrekken op het Noorden van Frankrijk wegens de razendsnelle doorbraak van de Duitsers daar richting kust.
  • Extra steun bieden op de Dijlestelling (KW-linie). Ook dit werd zeer snel afgeblazen door gigantische problemen in het Noorden van Frankrijk.

Op 4 september 1939 kondigt Leopold III af dat hij zich, gezien de situatie volgens Artikel 68 van de grondwet, aan het hoofd van het Belgische leger heeft gesteld.

Ondanks dat altijd het verhaal wordt verteld alsof de echte Westfeldzug aanvatte op 10 mei 1940 was er al een eerder Frans Duits conflict. Op 8 september 1939 trok namelijk het Franse leger de Duitse grens over met de bedoeling het eerder tijdens de Frans-Duitse oorlog (1871-1872) aan Duitsland verloren Saarland opnieuw aan Frankrijk toe te voegen maar vooral met de bedoeling Duitsland gelijktijdig een tweede front te laten openen en zo de druk op Polen te verminderen. Omdat de Poolse situatie op dat moment al niet denderend meer was gaven de Duitsers echter zeer weinig repliek op de Franse inval en bleven ze zich concentreren op de aanval op Polen. Duitse troepen kregen zelfs de opdracht deze confrontatie op dat moment gewoon te negeren en het tweede conflict op dat moment te ontwijken.

Op 9 September 1939 is er een eerste confrontatie van Belgische Luchtpolitie gevormd door in dit geval 2 Fairey Firefy's en een Fairey Fox. Deze stoten bij een luchtverkenning op een van in totaal 3 gespotte solo vliegende Britse Bommenwerpers boven het Belgische grondgebied. Bij het afvuren van waarschuwingsschoten op deze bommenwerper, schiet deze terug en haalt een Belgisch toestel uit de lucht. Beide bemanningsleden weten gelukkig met parachutes zichzelf te redden, het vliegtuig gaat navenant verloren en stort neer. Een bijkomend opgestuurde Belgische patrouille weet een 3e bommenwerper aan de grond te zetten te Nijvel. Er volgt een diplomatieke rel waarbij van Groot Brittannië wordt erkend het Belgische luchtruim te hebben geschonden.

Er zullen in de maanden nadien nog gelijkaardige confrontaties zijn met zowel nog Duitse als Franse toestellen die de eisen van de Belgen af en toe aan hun laars lappen.

Op 12 september 1939 krijgen de Franse troepen in het Saarland de opdracht het voorlopig veroverde gebied te behouden maar niet meer verder te proberen doorstoten in de rest van het Saarland.

Vanaf 14 september 1939 bereiken de Duitsers de Poolse hoofdstad Warschau. Deze wordt zwaar verdedigd, niet alleen door militairen maar ook door Poolse burgers. De stad komt onder dagenlange Duitse bombardementen van artillerie en bombardementen uit de lucht te liggen. Er vallen massaal veel doden, ook onder de achtergebleven burgerbevolking.

Als ook nog eens op 17 september 1939 het Russische Rode Leger de Poolse oostgrens oversteekt en zo Polen de doodsteek toedient, dient het Poolse leger zijn hopeloze strijd snel in te zien.

Op 30 september 1939 geeft het Franse opperbevel de opdracht de Franse troepen in het Saarland opnieuw te laten terugtrekken tot op Frans grondgebied achter hun Maginotlinie.

Op 6 Oktober 1939 kapituleert Polen en houdt het dus tijdelijk op een onafhankelijke staat te zijn binnen Europa.

Op 30 November 1939 valt Rusland het onafhankelijke Finland binnen om dit toe te voegen als een Russische deelstaat.

Aan de kust begint een laatse bouwproject van militaire bouwwerken op het Belgische grondgebied. Hier werden eind 1939 nog eens dertien kazematten gebouwd met tankkoepels voor kanonnen en mitrailleurs in de zeedijk aan de Belgische kust. Dit waren koepels die origineel voorzien waren om gebruikt te worden in nog te leveren Franse Renault AGC1 tanks. Uiteindelijk werden er hiervan maar 8 geleverd. Om de reeds bestaande overtollige koepels toch een functie te geven binnen de Belgische landverdediging, werden ze dan maar ingewerkt in dan nog opgetrokken bunkertjes langs de Belgische kust. Deze kazematten zouden trouwens allen na de bezetting van België opgaan in de latere Atlantic Wall aan onze Belgische kust. Men vindt er vrij veel foto's van terug met poserende Duitsers, ook tijdens de bezetting maar ze waren dus origineel allen wel degelijk van Belgische origine.

Schets uit Duitse Denkschrift über die Belgisches Landesbefestigung van de Belgische bunkers nog gebouwd aan de Belgische kust. Rechts een voorbeeldfoto van een van die bunkertjes (Replica)

16 September 1939 - De KW-Linie. Deze 80 km lange verdedigingslinie is zo goed als klaar geraakt voor gebruik. Er wordt dag en nacht gewerkt om de stelling volledig gevechtsklaar te krijgen.

Gezien onze neutraliteit is men nog bezig een laatste verdedigingslinie, aansluitend bij de KW-linie tussen Waver en Ninove, aan te leggen. Deze bunkerlinie met bijhorende anti-tankversperringen is letterlijk gebouwd tegen een mogelijke aanval komende uit Frankrijk.

Eke. Rond deze periode krijgen soldaten ingekwartierd in de regio van Bruggenhoofd Gent nabij de Schelde, onder andere te Eke, de opdracht voor het aanleggen van loopgraven.

Links onder: Foto getrokken in 1939 van een aantal ingekwartierde Belgische soldaten van de 7e Compagnie van de 2e Linie te Eke langs de Steenweg. (Foto: H. Helsens, zelf op de foto met de klaroen). Deze locatie kan dus heden nog altijd zo goed als identiek hernomen worden op de huidige (Oude) Steenweg tussen N60 en kerk van Eke. Rechts de woning zoals ze heden nog kan gevonden worden. Rechts onder de foto zoals hij er nu zou uitzien.

Op 6 Oktober 1939 licht Hitler in een toespraak op de Rijksdag zijn verkregen situatie nader toe. Hij verklaart bereid te zijn op basis van de op dat moment verkregen terreinwinst (volledig Polen), bereid te zijn tot het aanvatten van vredesonderhandelingen.

Ondertussen zijn de oostelijks gepositioneerde aanvalstroepen allen reeds verhuisd in de richting van de westelijke gebieden, de grenzen met Nederland, België en Frankrijk dus. De eerder veroverde gebieden zijn in handen van een bezettingsmacht.

Langs de grenzen van Nederland en België alleen al stonden op dat moment meer dan 50 Duitse divisies klaar voor een mogelijke aanval. Dit aantal zou in de komende maanden nog oplopen tot 70. Belgische inlichtingendiensten leveren berichten aan van continue aanvullingen van deze divisies in de vorm van nieuwe troepen, oorlogsmateriaal, munitie, materieel om eventueel opgeblazen bruggen in snel tempo te kunnen herstellen of vervangen,...

In November 1939 beslist de Franse legerleiding in geval van een Duitse inval in België mee stelling te zullen nemen aan de Dijlestelling, de KW-linie dus.

Er volgt een nieuwe algemene mobilisatie in België op 7 november 1939. De Belgische ambassade in Berlijn vermoedt dat de inval in Belgie zal plaatsvinden in de nacht van 11 op 12 november. Ook deze keer blijkt het om een loos alarm te gaan.

groep belgische infanterie na mobilisatie in 1939

Het Belgische leger is sinds de Duitse aanval op Polen volledig gemobiliseerd. Omdat men nog totaal niet wist uit welke richting een eventuele aanvaller kon doorbreken was dit voor het kleine België met toch heel wat bedreigde grenzen, niet evident om te verdedigingen en te bepalen hoe de troepen te posteren bij de grenzen. De aanval van Duitsland kon in feite zowel doorheen Nederland, doorheen Noord-Frankrijk of rechtstreeks vanuit Duitsland komen. Daarom dat België in feite meer dan 600 km grens diende te proberen verdedigen, wat met zijn huidige troepenmacht amper mogelijk was.

Schets: Boek Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon

Ter hoogte van Bruggenhoofd Gent bevindt zich op dat moment de 12e Infanteriedivisie. Dit omvatte het 2e, 22e en 23e Linieregiment, de 7e Artillerie, 2e Bat Genie, 12e Bat TTR en een Eskadron Wielrijders van de 12e ID.

Na 18 dagen zou Polen onder hevig Duits geweld en voorlopig door de rest van de geallieerden aan zijn lot overgelaten, de wapens dienen neer te leggen. Omdat Frankrijk ondertussen naar Duitsland dweept met zijn ondoordringbare grensverdedigingen tegenover Duitsland en de bijhorend doorlopende verdedigingsstelsels tussen België en Frankrijk (De Maginotlinie), denkt men in België zijn beveiliging van de grenzen sterk te kunnen inperken tot een kleine 340 km. Namelijk vanaf Antwerpen tot het dorp Athus op de grens van België, Luxemburg en Frankrijk. De stelling waar eventueel op teruggetrokken mag worden, wordt gevormd door de KW-linie tussen de forten van Antwerpen en Namen. Op deze positie zou zeker bij een inval minimum 4 à 5 dagen zonder steun van Frankrijk en Groot Brittannië stand gehouden moeten kunnen worden om dan de vijand terug te dringen. Eigenlijk zag men op dat moment deze linie als een soort Reduit National.

De hoofdverdediging omvatte op dat moment 3 grote delen:

De zuidelijke verdediging

Dit omvatte de verdediging van de provincie Luxemburg, zuidoostelijk van de vesting Namur. Dit gebied was ontzettend geschikt voor het uitvoeren van vernielingsopdrachten om op die wijze de vijand enorm te vertragen. Er waren eveneens een aantal belangrijke kruispunten uitgewerkt om vlot te verdedigen. In sommige gevallen zelfs met betonnen bunkers.

Schets: Boek Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon

De Centrale verdediging

Dit was enerzijde de Fortengordel rond Liege alsook de bijkomende 3 forten die nog extra werden gebouwd oostelijk van Liege, namelijk Neufchateau, Battice en Pepinster.

Schets: Boek Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon

De Noordelijke verdediging

Deze stelling bestond uit de stellingen achter het Albertkanaal met bijkomend nog meer vooruitgeschoven stellingen achter het Maas-Scheldekanaal en zelfs het Turnhoutkanaal.

Schets: Boek Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon

Binnen deze verschoven grensverdedigingen, was er alvast tijdelijk niet direct een troepenbezetting rond de regio Gent voorzien.

10 November 1939

Op 10 November 1939 weten geallieerde inlichtingendiensten van onderstaande Duitse troepenformaties in de directe omgeving van geallieerde grenzen:

  • 12 Divisies tussen Denemarken en de Rijn
  • 30 Divisies tussen de Rijn en Malmedy
  • 40 Divisies tussen Malmedy en Prüm (nabij grens België - Luxemburg)
  • 20 Divisies tegenover Maginotlinie (Duits-Franse grens)
  • 10 Divisies langs de Rijn tussen Palatinat en de Zwitserse grens
  • 15 Divisies in reserve tussen Ruhr en Mannheim
  • 6 Pantserdivisies verdeeld over deze grensgebieden (voortdurend verplaatst). Elke pantserdivisie omvatte zo een 5 à 600 pantsers.

In totaal had men dus weet van 137 Divisies. In praktijk waren dit er nog 4 meer, 141 namelijk.

De Franse troepen bestonden uit een 100 tal Divisies waarvan.

  • 15 Divisies van 2e reserve (niet echt veel voorstellend dus)
  • 12 Divisies waren troepen origineel bedoeld om bestaande Forten te verdedigen.
  • Nog eens 30 Divisies waren eveneens als minder uitgerust te beschouwen.

Het Franse leger omvatte als enige ook nog 3 pantserdivisies met elk 156 tanks en nog eens 3 Divisies licht gepantserde eenheden met telkens 48 pantserwagens en 200 lichte tanks. Vaak waren deze pantsers al van mindere kwaliteit tot zelfs origineel gedeclasseerd maar bij gebrek aan beter nog altijd in gebruik.

De Britse troepen (Expeditiekorps) die al aanwezig waren op Frans grondgebied konden hier nog een 10 tal Divisies aan toevoegen. Deze hadden amper de beschikking over pantservoertuigen.

Het Belgische leger omvatte 23 Divisies waarvan 6 te beschouwen als 2e reserve (eveneens niet zoveel voorstellend dus).

Het Nederlandse leger omvatte 9 Divisies.

Ook qua luchtmacht was de geallieerde troepenmacht totaal overklast. Zo stonden er 2 Duitse jachtvliegtuigen tegenover elke geallieerde jager. Bij bommenwerpers was deze verhouding zelfs 1/9.

Wat waren de ideeën van hoe de strijd ging verlopen volgens de verschillende betrokken partijen in het dreigende conflict.

Van Duitse kant.

Deze waren er zich voldoende van bewust dat een directe aanval door de gigantische complexen van de Maginotlinie tussen Duitsland en Frankrijk, heel zware militaire verliezen zou opleveren aan beide zijdes en niet noodzakelijker wijze zou slagen. Voor hen was het eenvoudigste scenario doorheen België en Nederland door te stoten, hierbij de legers van België en Nederland zo snel mogelijk volledig te ontregelen en uit te schakelen. Dan zou een doorbraak doorheen de minder uitgewerkte gedeelte van de Maginotlinie vanuit België in de zone tussen Sedan en de kust, veel gemakkelijker kunnen verlopen. Dit diende allen vrij snel te kunnen verlopen, wilde men niet gestoord worden door extra nieuwe aangeleverde nog aan te voeren of te verplaatsten troepen uit zowel Groot-Brittannië als Frankrijk.

Van de Nederlandse troepen was men van bij het begin niet zo bevreesd omdat men deze als zwak beschouwde. Ook zou het sowieso te lang duren vooralleer geallieerde hulp hen zou kunnen komen helpen.

schets van Duitse Sichelschnit 10 mei 1940

Bovenstaande schets toont hoe de Duitse plannen voor Frankrijk aan te vallen door gebruik te maken van het Belgische grondgebied origineel gepland worden. (Schets Replica)

Om de sikkelbeweging die ook al in WOI werd toegepast vlot te kunnen uitvoeren vreesde men wel de Belgische fortificaties in de regio Luik en Namen. Vooral het nieuwe gebouwde fort van Eben Emael speelde hen parten. Dit zou zeer snel uitgeschakeld moeten kunnen worden met inbegrip van het proberen in handen krijgen van zoveel mogelijk onbeschadigde bruggen over het Albertkanaal in dezelfde regio.

Eenmaal men dan kon doorstoten, zou worden afgebogen richting Sedan om zo ook de Franse Maginotlinie (ondoordringbaar beschouwd maar niet meer in die zone) te doorbreken. Dan was het een kwestie om de troepen opgesloten en voorzien rond de Maginotlinie daar gevangen te zetten (nutteloos te maken) en definitief buiten strijd te zetten. Dit kon dan ook met de snel op de eerste zwaar gemotoriseerde troepen volgende troepen, vooral bestaande uit goed bewapend voetvolk (maar al heel wat minder mobiel dan de eerste mobiele binnenvallende troepen) hierbij in te schakelen.

Van geallieerde kant

Ook hier was men zich bewust van een eventuele herhaling van het in WOI reeds uitgevoerde maar niet ten volle gelukte plan Von Schieffen. Dit voorzag ook deze doorbraak door België om dan zo Noord-Frankrijk binnen te vallen.

Men achtte de aanwezige troepen echter voldoende in staat een dergelijke doorbraak te kunnen afslaan. Het gros van de Franse sterkste troepen bevonden zich in het noordoosten, noorden en noordwesten van de zwaar uitgewerkte Maginot-linie. Men had 3 scenario's voorzien om een eventueel doorbrekende Duitse aanvaller te proberen blok zetten:

  • Stelling nemen op de Frans-Belgische grens, noordelijk van de bestaande zware Maginotlinie die dan bijkomende steun zou kunnen bieden.
  • Een 2e verdedigingsmogelijkheid zou zijn door te trekken doorheen België en meteen terug te trekken op de Scheldestelling tot in Antwerpen.
  • Een 3e verdedingsmogelijkheid was vanuit Sedan de lijn in handen te houden richting de Naamse Forten en zo richting Antwerpen, wat letterlijk overeenkomt met de nieuw gebouwde Belgische KW-linie.
Schets: Boek Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon

Specifieke extern gebruikte bronnen:

  • Notre Systeme de Fortification vue d'ensemble (Ongedateerde tekst, allicht van rond 1935 - auteur niet gekend) - Centrum voor Historische Documentatie van de Krijgsmacht te Evere - Dossier 512.
  • Mai 1940 - La Bataille de Belgique - M. Fouillien et J. Bouhon