Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Beschrijving van bruggenhoofd Gent.

Een nadere blik op de technische kant van de bouw van de bunkers.

De bouw van de bunkers was in veel gevallen een niet zo eenvoudige zaak. Vaak waren het moeilijke structuren om in die tijd reeds te maken met de middelen van toen. Men mag ook niet vergeten dat de bouw zo geheim mogelijk moest blijven. Ook stonden de structuren toen ook op moeilijk te bereiken plaatsen, wat de bouw ervan niet vergemakkelijkte. Hieronder vindt u een vrij technisch overzicht over de technieken en bouwwijzen die moesten gehanteerd worden.

1. Algemene weetjes bij de bouw van de bunkers.

Onderstaande zaken komen grotendeels uit nota's en oude documenten die konden teruggevonden worden in de Moskou-archieven. Een gedeelte komt uit een nota die de aannemers pas werd bezorgd nadat ze een aanbesteding hadden gewonnen. De gegevens die deze nota bevatte, werden eigenlijk gedeeltelijk als een militair geheim beschouwd. Ook werd nog wat informatie toegevoegd, her en der gevonden in bestaande geschriften. De opmerkingen betreffende het beton zijn van eigen hand daar ikzelf toch al heel wat jaren bezig ben met betontechnologie. De informatie over de kostprijzen en de verschillende bouwfirma's zijn eveneens afkomstig uit de Moskou-archieven.

De uitvoering en opvolging van de werken, werd voor wat bruggenhoofd Gent betreft opgevolgd door de "Direction des Traveaux Fortificatifs Gand". Deze dienst stond onder leiding van respectievelijk een drietal militairen van hogere rang. Twee namen die hieromtrend veel opduiken in oude documenten zijn Kolonel Van Daele en Majoor Gruwez.

De eerste onteigeningen voor bruggenhoofd Gent zijn gestart in september 1934. Voor de onteigeningen zelf, had men een budget voorzien van ongeveer 10 miljoen Belgische franken. Dit was de helft van het voorziene budget voor de bouw van de ganse linie.

De bouw van de bunkers zelf werd uitbesteed aan burgerfirma's die konden inschrijven via een officiële openbare aanbesteding. De bouw werd origineel opgesplitst in 6 verschillende bouwprojecten, gegroepeerd per streek. Achteraf werd hier nog een 7e bijkomend bouwproject (op zich nog eens bestaande uit 3 deelprojecten) aan toegevoegd dat praktisch de ganse linie bestreek. De aannemer die de beste prijs gaf of het dichtst bij de voorgerekende prijs inschreef, kreeg dat bepaald bouwproject toegewezen. Omdat het over een militair project ging werd de aanbesteding zonder veel detailzin van lokatie van de werken en dergelijke uitgevoerd. De projecten waren gecodeerd als project A tot G.

De eerste bunker die werd gebouwd was de heden reeds afgebroken bunker AV15 op het Munitiepark te Kwatrecht. De bunkers op het grondgebied van Wetteren zijn ook de eerstgebouwden van de ganse linie. Vandaar ook dat men hier wat testbunkers vindt wat camouflage betreft.

Een bijkomend probleem bij de bouw van de bunkers is ook geweest dat men niet wilde dat men met zware machines beschadigingen ging aanbrengen zodat er bv zwaar verdichte zones in de grond zouden ontstaan waar achteraf geen gewassen zouden willen groeien. Het mocht niet te eenvoudig zichtbaar zijn waar de bunkers stonden.

Tijdens de bouw van de bunkers werd zoveel mogelijk de aandacht weggehouden van het publiek. Rondom de in opbouw zijnde bunkers werden houten weringen opgetrokken om de constructies zoveel mogelijk aan het oog te ontrekken. Er werden nooit bunkerplannen aan de aannemers overhandigd zonder dat er iemand van de militaire opzichters aanwezig was.

De in aanbouw zijnde bunkers werden bewaakt door de lokale rijkswacht. Ook na de bouw bleef de rijkswacht hiervoor bevoegd. Zij moesten op geregelde tijdstippen de bunkers inspecteren en melding maken indien er zich beschadigingen hadden voorgedaan. Defecten werden meegedeeld aan de militaire instanties zodat herstellingen en ook bv wateroverlast aan de binnenkant konden opgelost worden.

Vanaf 1936 werd de 1e Infanteriedivisie gestationeerd te Gent, belast met het dagelijks onderhoud van de bunkertjes van Bruggenhoofd Gent.

Bij mijn zoektocht naar meer informatie ontving ik onderstaande brief van Mr Armandus De Booser. Deze man was één van de militairen die instonden voor het onderhoud van de bunkertjes tussen 1938 en 1940 toen de strijd losbarste. Het briefje is te mooi om het u te onthouden.

briefje onderhoud bunkertjes briefje onderhoud bunkers

(Op 16-12-2008 is onze briefschrijver op de gezegende leeftijd van 96 Jaar overleden)

Een kleine opmerking die ik kreeg over de bunkers gebouwd te Kwatrecht.

Heel wat bouwmaterialen voor de bunkers gebouwd te Kwatrecht, zouden grotendeels zijn toegekomen met de trein te Herzele. Van daar uit zijn de bouwmaterialen met alle mogelijke middelen uit die tijd, hoofdzakelijk karren en zelfs hondenkarren, getransporteerd in de richting van waar heden de bunkers staan. Een zuiver bewijs van het lossen van deze materialen in de buurt van het station van Herzele zou een klein wit, ondertussen sterk in verval zijnd huisje moeten zijn juist aan de spoorweg in de Bergafstraat te Hillegem. De achterbouw van dit huisje zou gemaakt zijn met de overschotten van de achtergebleven bouwmaterialen die origineel voor de bunkers bedoeld waren.

foto huisje bergafstraat Hillegem foto achterbouw met materialen voor de bunkers?
Hierboven ziet u het huisje met de witte gevel juist achter de spoorlijn te Hillegem in de Bergafstraat.
De achterbouw zou gemaakt zijn met restanten van bouwmaterialen die eigenlijk bedoeld waren voor de bouw van de bunkers.