Andere militair getinte structuren regio Oost-Vlaanderen

beperkte lijst hieronder

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Algemene beschrijving Hollandstellung

Reeds geïnventariseerde zones

Gedeelte gebouwd door de Duitse Marine tussen Knokke en Maldegem

Knokke Heist (+Zweitestellung WO II)

Westkapelle

Lapscheure

Moerkerke

Middelburg

Maldegem

Middelburg

Maldegem (+Zweitestellung WO II)

Sint Laureins (+ Zweitestellung WO II)

Philippine (NL) - Sas Van Gent (NL) - Sluiskil (NL) (Enkel Zweitestellung WO II)

Adegem

Eeklo

Lembeke

Oosteeklo

Ertvelde

Kluizen

Gent - 't Zandeken

Assenede

Sint Kruis Winkel

Mendonk

Zaffelare

Eksaarde

Moerbeke Waas

Sinaai

Stekene

Kemzeke

Sint Gillis Waas

Vrasene

De Hollandstellung - Inventarisatie van deze bunkerlinie op grondgebied Vrasene

De regio Vrasene bevindt zich in het stuk dat door de Duitse bezetter tijdens WO I minder gevreesd werd voor een geallieerde inval. Dit is namelijk het eindpunt van de zone van het kanaal Gent - Terneuzen tot in Vrasene waar de linie aansluit bij reeds bestaande verdedigingsstelsels tussen de oude fortengordel rond Antwerpen, meer specifiek de lijn Steendorp - Vrasene.

De bunkers die men hier terugvindt zijn allen gebouwd door de Duitse Landmacht en gebouwd in een soort van Prefab betonblokken (Formsteine genaamd). Verwar deze enkele bunkers niet met de vele kleinere bunkertjes die hier op grondgebied Vrasene ook kunnen teruggevonden worden en deel uitmaken van de bunkerlinie Steendorp - Vrasene. In theorie zijn de Hollandstellung (op grondgebied Vrasene) en deze bunkerlijn Steendorp - Vrasene twee totaal verschillende bunkerlinies. De bunkers zijn qua opbouw en bouwwijze ook totaal verschillend.

De bunkers op Vrasene sluiten direct aan bij deze op Sint Gillis Waas en zijn een vervollediging van deze van de lijn gevormd vanuit Mendonk. De noord- en oostgrens voor de linie op Vrasene wordt nog altijd gevormd door de waterloop "Watergang" die op dit grondgebied mogelijks al een andere locale naam draagt. Voor zover teruggevonden, zijn er geen bunkers van de Hollandstellung meer terug te vinden oostelijk van de zuidelijke aftakking van deze waterloop ter hoogte van een op luchtfoto duidelijk zichtbaar waterzuiveringstation.

Een kleine kilometer verder stuit je vollop op de bunkerlijn Steendorp - Vrasene, eveneens van Duitse origine, dewelke van Vrasene (huidige haven Antwerpen) loopt tot het fort van Steendorp. Dit is tevens ook het eindpunt van dit stuk van de Hollandstellung.

Vanaf Mendonk vindt men de linie ook terug als een enkele in lijn opgestelde bunkerlijn. Enkel vindt men hier en daar een zwaarder uitgewerkt model van bunker terug, iets zuidelijker dan de rest dat als commandopost voor een ganse regio diende door te gaan. Of dit ook zo was voor Vrasene is moeilijk te zeggen gezien er toch maar 2 bunkers nog teruggevonden zijn op dit grondgebied. In elk geval zijn het beiden klassieke voorpostbunkers.

Bij de inventarisatie uitgevoerd in 1921 telde men op grondgebied Vrasene nog 6 bunkers. Dit was in 1935 nog altijd zo.

Omdat de eigen telling uit het boek "De Hollandstellung" van Hans Sakkers zeker niet de volledige lijn onderzocht, is de telling die daar in terug te vinden is, ook zeer irrelevant om als referentie te gebruiken, wat dan ook niet is gebeurd. Wel zijn de vermelde locaties uit het boek mee opgenomen in de zoektocht die in dit geval wel in eerste instantie de volledige linie besloeg tussen Maldegem en Vrasene (grondgebied Oost-Vlaanderen).

Hieronder alvast de situatie van structuren door www.bunkergordel.be teruggevonden, Mocht u er meer info over kunnen geven over ontbrekende zaken, aarzel niet dit door te geven op info@bunkergordel.be.

Elk aangeduid bunkertje werd informatief van een eigen veronderstelde indeling voorzien omdat de oude reeds bestaande indelingen vrij onlogisch zijn en er blijkbaar types worden uitgevonden bij de vleet zonder dat ze soms nog van elkaar onderscheidbaar zijn. Er zullen later nog gedetailleerde bunkerfiches worden toegevoegd van de bunkertjes die tijdens de zoektocht ook in de mate van het mogelijke in detail gefotografeerd worden.

Alle onderstaande luchtfoto's zijn afkomstig van Google Earth.

De teruggevonden locaties werden om de deze telling iets visueler te maken van een aparte kleur voorzien. Deze kleuren werden toegepast op onderstaande foto's:

  • Hollandstellung bunkers opgetrokken door de Duitse landmacht - Donkerblauw. Hiervan werden er op basis van de eigen inventarisatie voorlopig nog 2 structuren teruggevonden van de 6 die er in 1935 op dit grondgebied nog werden vastgesteld.
  • In 1935 telde men op dit grondgebied 6 bunkers niet verder gespecificeerd qua type. In die gevallen dient men het meestal te gaan bestempelen als voorpostbunkers, wat de 2 nog teruggevonden bunkers ook zijn. Gezien de beide teruggevonden bunkers vrij logisch aansluiten, ook qua onderlinge afstanden met deze op Sint Gillis Waas, is het zeker niet duidelijk waar deze 4 vermiste gevalletjes te zoeken zouden zijn. Misschien stonden ze hier iets ruimer in aantal gezien het toch wel het eindpunt was van de linie.
  • Gekende gesloopte structuren werden in het Rood aangeduid. Hiervan zouden er op Vrasene zeker moeten zijn want er zullen er hier zeker verdwenen zijn omwille van de oprukkende bebouwing. Waar deze effectief stonden is op het moment totaal onduidelijk.
  • Hollandstellung bunkers die reeds vermeld werden op vorige foto's, zijn bij herhaling in het Oranje aangeduid.
  • Voorlopig zijn er mij geen nog te onderzoeken verdachte locaties meer gekend op dit grondgebied.

De loop van de Hollandstellung in grote lijnen op een kaartje van Vrasene

Vrasene

1. Vr L 01 Voorpostbunker - Kruispunt Kleine Laarstraat (30) en Lammerstraat, fraai verwerkt in tuin van woning
2. Vr L 02 Voorpostbunker - Peperdam 30, ingewerkt in een woning

Vrasene zal qua terug te vinden bunkers allicht vrij volledig zijn alhoewel zeker niet uit te sluiten valt dat er nog ontbrekende gevalletje te vinden zijn tussen de bebouwing. De aangeduide locaties zijn zeker ook vrij juist aangeduid.

Als uzelf nog aanvullingen of correcties weet ten opzichte van bovenstaande reeks bunkers op grondgebied Vrasene, gelieve dit dan door te geven, zodat toch eindelijk eens een volledige inventarisatie van wat nog van deze linie bestaat, zou gekomen worden. Gelieve in dat geval te mailen op info@bunkergordel.be. Alvast bedankt voor uw medewerking.

Gebruikte externe bronnen: Boek: "De Hollandstellung - Hans Sakkers, Johan den Hollander en Ruud Murk".

De inventaris van de Dienst Erfgoed van de Hollandstellung.