Andere militair getinte structuren regio Oost-Vlaanderen

beperkte lijst hieronder

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Algemene beschrijving Hollandstellung

Reeds geïnventariseerde zones

Gedeelte gebouwd door de Duitse Marine tussen Knokke en Maldegem

Knokke Heist (+Zweitestellung WO II)

Westkapelle

Lapscheure

Moerkerke

Middelburg

Maldegem

Middelburg

Maldegem (+Zweitestellung WO II)

Sint Laureins (+ Zweitestellung WO II)

Philippine (NL) - Sas Van Gent (NL) - Sluiskil (NL) (Enkel Zweitestellung WO II)

Adegem

Eeklo

Lembeke

Oosteeklo

Ertvelde

Kluizen

Gent - 't Zandeken

Assenede

Sint Kruis Winkel

Mendonk

Zaffelare

Eksaarde

Moerbeke Waas

Sinaai

Stekene

Kemzeke

Sint Gillis Waas

Vrasene

De Hollandstellung - Inventarisatie van deze bunkerlinie op grondgebied Westkapelle.

Ook op Westkapelle is de linie voor wat er nog van rest nog zeer moeilijk terug te vinden. Men vindt er enkel bunkers opgetrokken door de Duitse Marine. Deze hebben hun bunkers altijd volledig bekist en opgetrokken in ter plaatse gestort gewapend beton. Ten zuiden van het dubbelkanaal, zuidelijk van het Schipdonkkanaal dus, bevinden zich ook bunkers maar vanaf daar zijn de bunkers gebouwd door Duitse Landmacht. De bunkers aan die zijde zijn opgetrokken in een soort van Prefab betonblokken (Formsteine genaamd).

Voor de bunkers gebouwd door de Marine tussen Strobrugge en de kust, vindt men geen detail per gemeente terug. Men vindt er enkel van terug dat ze zullen deel uitgemaakt hebben van een totaal van 133 bunkers en structuren die nog konden teruggevonden worden in een inventarisatie van dit Marinegedeelte van deze bunkerlinie in 1921. Er is echter geen detail over hoeveel er hiervan toen specifiek op Westkapelle stonden.

Merkwaardig is dat voor het Marinegedeelte vanaf Moerkerke de linie richting Knokke opnieuw in 2 lijnen is opgebouwd. Zo vindt men een lijn gevormd van bunkers vrij kort tegen de Belgisch-Nederlandse grens en een dunner bebunkerde zone op een lijn iets meer westelijk. Tot ter hoogte van Preekboomstraat is dit duidelijk te volgen maar vanaf daar zijn er richting Knokke allicht wel wat structuren verdwenen en wordt het achterhalen van de originele 2e lijn moeilijk volgbaar. Meestal zijn de bunkers in die zone letterlijk vrij lokaal gegroepeerd met een aantal bunkers kort bij elkaar om daarna opnieuw een zone te hebben waar zich niets meer bevindt. Dit scenario herhaald zich meermaals richting Knokke maar ter hoogte van Westkerke zijn er voorlopig op deze achterlijn geen nog bestaande bunkers meer teruggevonden.

Omdat de eigen telling uit het boek "De Hollandstelung" van Hans Sakkers zeker niet de volledige lijn onderzocht, is de telling die daar in terug te vinden is, ook zeer irrelevant om als referentie te gebruiken, wat dan ook niet is gebeurd. Wel zijn de vermelde locaties uit het boek mee opgenomen in de zoektocht die in dit geval wel in eerste instantie de volledige linie besloeg tussen Maldegem en Vrasene (grondgebied Oost-Vlaanderen) en in tweede fase ook werd uitgebreid tot de kust in Knokke.

Hieronder alvast de situatie van structuren door www.bunkergordel.be teruggevonden, Mocht u er meer info over kunnen geven over ontbrekende zaken, aarzel niet dit door te geven op info@bunkergordel.be.

Elk aangeduid bunkertje werd informatief van een eigen veronderstelde indeling voorzien omdat de oude reeds bestaande indelingen vrij onlogisch zijn en er blijkbaar types worden uitgevonden bij de vleet zonder dat ze soms nog van elkaar onderscheidbaar zijn. Er zullen later nog gedetailleerde bunkerfiches worden toegevoegd van de bunkertjes die tijdens de zoektocht ook in de mate van het mogelijke in detail gefotografeerd worden.

Alle onderstaande luchtfoto's zijn afkomstig van Google Earth.

De teruggevonden lokaties werden om de deze telling iets visueler te maken van een aparte kleur voorzien. Deze kleuren werden toegepast op onderstaande foto's:

  • Hollandstellung bunkers opgetrokken door de Duitse Marine - Lichtblauw.
  • Het geprospecteerde Marinegedeelte op Westkapelle situeert zich volledig in een lijn vanaf het vroegere fort Sint Donaas (nog grondgebied Lapscheure) ter hoogte van de noordkant van de Damse Vaart tot aan het Fort Hazegras (grondgebied Knokke Heist). De voorlijn situeert zich in dit geval steeds achter de Cantelmolinie, een waterloop. Allicht zijn er wel een aantal bunkers op deze lijn in de tijd gesloopt en verdwenen waardoor de linie hier plaatselijk over grotere afstanden blijkt verdwenen te zijn. In totaal konden nog 3 structuren worden teruggevonden op grondgebied Westkapelle.
  • Hollandstellung bunkers opgetrokken door de Duitse landmacht - Donkerblauw. Niet meer van toepassing noordelijk van het dubbelkanaal.
  • Hollandstellung bunkers die reeds vermeld werden op vorige foto's, zijn bij herhaling in het Oranje aangeduid.
  • Voorlopig is er alvast 1 locatie die beschreven wordt als een bunker westelijk van de hoeve "De roden Os" die zou zijn gesloopt maar waarvan de exacte locatie tot op heden niet exact genoeg is gekend om ze aan te duiden.

De loop van de Hollandstellung in grote lijnen op een kaart van Westkapelle

Westkapelle - gedeelte tussen Fort Sint Donaas en de Sluisstraat.

Dit is een vervolg van de bunkers gebouwd door de Marine op de voorlijn komende van Fort Sint Donaas aan de Damsevaart richting Fort Hazegras. Deze waren onderling verbonden door de Cantelmolinie, een verdedigingsstelsel achter een waterloop, uitgewerkt met telkens in driehoekvorm uitstekende gedeeltes achter een waterloop, de Cantelmolinie). Op dit gedeelte of in elk geval kort er achter (oostelijk) zijn zeker met de jaren bunkers verdwenen. Ter hoogte van de Sluisstraat situeert zich heden de laatste (nog zeer moeilijk) terugvindbare bunker.

1. Wk L 02: Manschappenbunker met 3e toegang Marine - in veld grotendeels verstopt in berm grond omwille van een project van Natuurpunt
2. Wk L 01: Manschappenbunker met observatieopening Marine - in veld grotendeels verstopt in berm grond omwille van een project van Natuurpunt
3. Wk L 03: Manschappenbunker Marine - sterk verstoken onder begroeing en klimop tussen hoeve en verbrandingsoven

Westkapelle tussen Sluisstraat en Fort Hazegras.

Voorlopig geen bunkers meer terugvindbaar. Wel zie je nog duidelijk de oude vestingslinie van de Cantelmolinie tussen het oude fort Sint Donaas en het Fort Hazegras. Op deze zone zijn zeker bunkers verdwenen en de linie zal hier deze oude vestingsverbinding gevolgd hebben.

Als uzelf nog aanvullingen of correcties weet ten opzichte van bovenstaande reeks structuren op grondgebied Westkapelle, gelieve dit dan door te geven, zodat toch eindelijk eens een volledige inventarisatie van wat nog van deze linie bestaat zou gekomen kunnen worden. Gelieve in dat geval te mailen op info@bunkergordel.be. Alvast bedankt voor uw medewerking.

Gebruikte externe bronnen: Boek: "De Hollandstellung - Hans Sakkers, Johan den Hollander en Ruud Murk".

De inventaris van de Dienst Erfgoed van de Hollandstellung.