Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Schuilplaatsen voor havenarbeiders Gentse kanaalzone uit de koude oorlog

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Toestand Belgisch leger ten tijde van mei 1940

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links


Chronologisch verloop van de 18 daagse veldtocht aan het bruggenhoofd Gent.

Hieronder vindt u het strijdverslag na 23 mei. Na het verlaten van Bruggenhoofd Gent, trekken de Duitse troepen verder voor de stad Gent in te nemen. Hier het relaas tot en met de val van de stad Gent.

08:00

Ondertussen proberen de Duitse troepen zo snel mogelijk door te stoten in de richting van Gent. Ook dit verloopt niet zonder de nodige problemen.

Voorzichtig trekken Duitse troepen ter hoogte van de velden tussen de Wetterstraat en Gijzenzele dorp doorheen de Gijzelkouter doorheen het verlaten Bruggenhoofd Gent. De soldaten op de foto zijn troepen van de 225e Duitse Infanteriedivisie die eigenlijk pas na de strijd hier zijn toekomen en enkel dienen door te trekken in de richting van de Leie. De bomenrij op de foto is deze langs de huidige Wulgenstraat. Je ziet ook duidelijk de bunker A33 nog met volle camouflage. De koepel op het dak heeft het uitzicht van een klokketorentje. (Oude foto: Boek Bruggehoofd Gent - Erik Janssen)

Deze soldaten van het 1e Batallion van de 192e Infanterieregiment zullen er zeker niet rouwig om geweest zijn dat de Belgische stellingen in de nacht verlaten waren. Zij moesten anders deze ochtend een doorbraak proberen te forceren in de buurt van Betsberg. Hier ziet u enkele van deze soldaten langs de Brusselsesteenweg te Melle, wachtend op verdere orders in een gracht. De locatie waar deze soldaten zich bevinden is juist voorbij het ondertussen ook verdwenen Duitse WO I kerkhof te Melle. Het bord van private wegel op de foto rechtsboven hoort bij de dreef waarlangs achter de spoorwegbrug ook het bunkertje B44 ligt. Het toenmalige kerkhof lag juist voor deze wegel. Het is dus wel merkwaardig dat er nog geen foto's opgedoken zijn van deze soldaten in combinatie met dit Duitse WO I kerkhof dat er toen in elk geval nog was. Het werd pas verhuisd naar Vladslo en Langemark in 1949. ( Oude foto boven: Replica - Oude foto onder: Collectie J. De Vos)

Na de Belgische terugtrekking.

Her en der worden langs het bruggenhoofd nog achtergebleven Belgische soldaten gevangen genomen. Vaak zijn het geïsoleerde groepjes die de massale terugtocht hadden gemist of het op dit moment van de achttiendaagse veldtocht wel genoeg vonden, en onder hun oorlog liever een streep trokken.

te Scheldewindeke worden in een schuur nog enkele Belgische achtergebleven soldaten gevat. De angst is in hun ogen te lezen. (Foto: Mei 1940 versie 2010 - P.Taghon). De herkenbare zaken op deze foto zijn echter zo beperkt dat ik er nog niet in geslaagd ben deze foto te traceren qua exacte locatie.
Het dorpsplein van Vurste. Op het centrale pleintje wachten Belgische krijgsgevangenen op hun lot onder het bewakende oog van de Duitse bezetter. (Foto: Mei 1940 versie 2010 - P.Taghon)

Duitse troepen trekken Landskouter binnen. Op de achtergrond staat nog een hoeve in brand. Het kruispunt is heden nog vrij goed herkenbaar. Het huis achteraan is nog het enige huidige nog aanwezige restant. We bevinden ons op het kruispunt van de Lembergestraat en de Aalmoezenijestraat. De brandende woning bestaat niet meer. (Oude foto: Collectie J. De Vos)

Ook deze foto links zou dienen gesitueerd te worden in de regio Oosterzele. Alleen ben ik er nog niet in geslaagd hem exact te positioneren. Alle verdere info zeker welkom. (Foto: Internet Blog)
Vrij kort na de inname van Wetteren, trekken Duitse troepen door naar voor hen als strategisch beschouwde punten. De buskruitfabriek van Cooppal was er hier één van. Hier zie je Duitse veldkeukens optrekken naar die site langs de Cooppallaan. Dat deze troepen hier al voorbijkomen duidt er toch op dat er in elk geval al opnieuw een noodbrug over de Schelde in de directe omgeving moet gelegen hebben gezien ook de brug te Wetteren al enkele dagen voordien was opgeblazen. (Oude foto: Collectie Daniel De Mol)

Ook deze Duitsers met kar en paard waren nog op weg door te trekken met goederen. De goederen zijn zelfs op de kar gecamoufleerd met takken. De foto met de wegwijzer is natuurlijk veel zeggend: "Gent 14 km - Geraardsbergen 24 km - Oosterzele 1 km". De wegwijzer is nog altijd zo goed als identiek te vinden aan het kruispunt van de Geraardsbergsesteenweg met de Voordries te Oosterzele. Het hoekhuis op de oude foto is zelfs nog vrij goed herkenbaar dezer dagen.

Melle. De doortrekkende Duitse troepen ondervinden heel wat hinder bij het oprukken richting Gent. Over bepaalde zones zijn massaal bomen omgehakt over de weg. Daarnaast dienden zij vast te stellen dat naast het kruispunt van de Brusselsesteenweg met de Kerkstraat ook nog het kruispunt van deze zelfde steenweg met met Geraardsbergsesteenweg, in de volksmond gekend als "Den Appel", was opgeblazen. Heden is dit nog gemakkelijk terug te vinden omdat zich daar nu Brouwerij Huyghe bevindt, op zijn beurt beter gekend als "Den Delirium Tremens".

Boven: Het nog intacte kruispunt "De Appel" voor de meidagen '40. (Foto: Collectie M. Aelterman) . Linksonder: Dezelfde woning zwaar toegetakeld door de explosie (Foto: Collectie M. Van Den Hauwe). Rechtsonder: Dezelfde locatie nu.
Een gelijkaardige foto kijkend naar de Geraardsbergsesteenweg met dezelfde vernielingen. Of dit nu de Duitse opmars zal vertraagd hebben, valt zwaar te betwijfelen... (Oude foto: Peter Taghon)

Deze laatste foto is allicht ook van dit kruispunt en zeker niet van het kruispunt met de Kerkstraat. Het is zo goed als zeker de overkant van de steenweg en dan is ook het vernielde huis logisch gezien dit dan perfect aan de overzijde ligt van het vernielde huis "De Appel" van toen. Dit is dan ook zo goed als zeker de hoek van steenweg met Pontstraat waar eveneens alvast het hoekhuis rechts, totaal werd vernield (Foto: Collectie Peter Taghon).

Het grootste probleem om de achtervolging in te zetten op de doorgetrokken Belgische troepen was voor de Duitse aanvaller, het ontbreken aan intacte bruggen. Ook de brug te Gavere waarvan vermoed werd dat ze nog intact was, was reeds op 20 mei 1940, net zoals die te Eke in de nacht van 22 op 23 mei 1940, opgeblazen.

Duitsers steken brug over Schelde over mei 1940

Duitse troepen proberen een vernielde brug over te steken nadat deze gedynamiteerd was bij het terugtrekken van de Belgische troepen tot achter de Leie. Inlichtingen over welke brug dit specifiek is, zijn nog altijd welkom. (Foto Archief Cegesoma)

De Duitse aanvallers dienden overal dringend noodbruggen aan te leggen zodat ook hun zwaarder materieel mee kon voor de verdere strijd.

Noodbrug te Aalst
Hierboven twee foto's van de noodbrug te Aalst over de Dender. Ondertussen proberen de Duitsers hun zwaarder materieel meer voorop in het front te krijgen. Op de foto rechts ziet u Duitse zware artillerie, te Aalst de Dender oversteken. Het geschut behoorde allicht tot de "Schwere Artillerie Abteillung 735". Dit zware geschut is gelukkig nooit rechtstreeks tegen de bunkers ingezet geweest. Het betreffen hier zware 21 cm Mörser kanonnen. Door de vele opgeblazen bruggen, zijn ze nooit op tijd over de Dender geraakt, om deel te nemen aan de strijd alhier. (Oude foto's: Replica)

Op de oude foto mogelijks deze zelfde halftrack met hetzelfde zware 21 cm kanon, ditmaal reeds doorrijdend richting Gavere en hier gefotografeerd ter hoogte van het kruispunt van de Geraardsbergsesteenweg met de Keiberg te Oosterzele. Ook hier heeft het centrum wel degelijk onder de vele vooral Belgische artilleriebeschietingen geleden. (Foto: Collectie J. De Vos)

Voor de Duitse aanvallers werd Gavere een belangrijk doorsteekpunt. Hier werd namelijk in snel tempo een Duitse noodbrug gelegd over de Schelde. Als gevolg hiervan stond de ganse Gaverse markt al snel vol Duitse troepen en materiaal, wachtend op een afgewerkte noodbrug om de Schelde over te steken.

Een Duitse soldatenmassa op de markt te Gavere, wachtend op een nog niet afgewerkte noodbrug. (Oude foto: Boek Mei 1940 ten Zuiden van Gent - J. De Vos)

Gavere. Vrij snel nadien zou de noodbrug te Gavere klaar zijn en de Duitse kolonne zich opnieuw in gang zetten, in de richting van de Leie.

Opnieuw blijkt het proberen lokaliseren van een oude foto niet zo evident. Je ziet op de oude foto linksboven de Duitse pontonbrug liggen over de Schelde. Het kasteeltje op de foto is heden niet meer te vinden naast de Schelde zoals het wel nog zichtbaar is op de oude foto ernaast (Oude foto rechts: Replica). De reden dat dit niet meer zo eenvoudig is, is dat de Schelde hier totaal niet meer op dezelfde plaats ligt dan waar ze in 1940 lag. Het beschadigde kasteel op de voorgrond is totaal verdwenen en vervangen door een nieuwbouw. Het dwarse hoofdgebouw van op de postkaart is nog zeer goed herkenbaar op de recente foto hierboven. Merkwaardig genoeg blijkt waar toen de Schelde liep, heden de grote steenweg van de huidige brug te Gavere naar de kerk te Gavere te lopen.

Duitse voertruigen rijden één voor één over de pontonbrug te Gavere. Zoals reeds gemeld, is de vroegere Schelde heden onder beton en asfalt van de steenweg verdwenen. De gebouwen zichtbaar op de recente foto zouden vroeger aan de andere kant van de Schelde gestaan hebben. Dit klopt ook want het lagere gebouw achter de zwart-gele verlichtingspaal is wel degelijk het lagere gebouw zichtbaar op de oude foto. Het zebrapad moet praktisch liggen waar toen de noodbrug lag. (Oude foto: Boek Mei 1940 ten Zuiden van Gent - J. De Vos)

Deinze. Ook te Deinze zouden de Belgen bij het verlaten van het Bruggenhoofd de nog bestaande bruggen over de Leie opblazen. Ook daar zouden na de Leieslag vrij snel houten noodbruggen worden opgetrokken.

noodbrug te Deinze

Links telkens 2 foto's (Collectie Nels) van de opgeblazen bruggen te Deinze over de Leie. Na de Leieslag zouden ook daar al vrij snel houten noodbruggen verschijnen om het doorgaand verkeer opnieuw mogelijk te maken. (Foto's rechts: Replica)

Eke. Eenmaal men er vrij gerust in was dat het Bruggenhoofd verlaten was, worden er wel foto's teruggevonden (niet in de grote massa, maar ze bestaan) van Duitse soldaten die poseren bij bunkertjes van Bruggenhoofd in die regio.

De bunkertjes in de zone Astene tot Eke hebben nooit oorlogsgeweld gekend. Ze zijn enkel korte tijd bezet geweest door Ardeense Jagers toen de Belgische troepen de zone Kwatrecht - Semmerzake verlieten om door te trekken naar de Leie.

Hieronder alvast enkele voorbeelden hiervan.

De eerste 2 oude foto's met poserende Duitse troepen situeren zich aan de bunker E6 te Eke. Dit was een van de zware bunkers tegen directe doorbraak gericht op de toenmalige steenweg, heden "Oude Steenweg" te Eke. De bunker E6 werd gesloopt rond de periode dat de N60 hier de Oude steenweg rechttrok. (Foto linksonder: Replica - Foto rechtsonder: Boek Bruggehoofd Gent - Erik Janssen - Collectie P. Taghon)
Foto Rechts: een blik op de eveneens verdwenen bunker E8 die diende te wijken voor de aanleg van de N60. Op de achtergrond rechts, zeer beperkt de kerk van Eke in het zicht. (Foto: Replica)

Moortsele. Ter hoogte van Rattepas, meer specifiek in de directe omgeving van de bunker A26 op de kop van het bosje, rijdt landbouwer De Raeve nadat de gevechten officieel waren gestopt, met kar en paard naar zijn veld vanaf zijn vlakbij gelegen boerderij. Ongelukkig blijkt de Belgische stelling wel verlaten maar was de veldwegel ernaast wel degelijk nog ondermijnd van de Belgen. De ongelukkige landbouwer vindt hierbij ogenblikkelijk de dood.

De Duitse oprukkende troepen blijken wel wat tijdsverlies op te lopen door de vernielingen en er is ook wel wat zoekwerk nodig om de gigantische kraters die soms werden geslagen, te proberen kruisen of omzeilen.

10:00

Het 1e Bataljon van de 3e Karabiniers lag opgesteld op de Leie langs de Veerkaai en de Nieuwburgkaai. Op dit uur komt een Duitse verkenningspatrouille bestaande uit een vijftal voertuigen en enkele motoren langs de Dendermondsesteenweg het Antwerpenplein opgereden. Tot op dit punt hadden zij al gans de tijd geen Belgische troepen meer ontmoet. De wagens kwamen onder het mitrailleurvuur te liggen. De Duitsers zochten meteen beschutting achter hun eigen voertuigen. Iets later wordt echter één van de voertuigen getroffen door een 47mm granaat. Het voertuig brandt volledig uit. De Duitsers trekken zich in allerhaast terug. Een vijftal Duitsers werd hierbij gewond. Hun bevelhebber Lt. Wolfgang Wagener komt om het leven.

aanslag aan Dampoort

Twee foto's van het eerste contact van de 3e Karabiniers met de Duitse verkenners aan de Dampoort te Gent. (Foto's: collectie Gardelein)

Het 1e Bataljon van de 39e Linie lag opgesteld in het verlengde van de Coupure langs het kanaal Gent - Brugge. Ze hadden zich ook opgesteld in de huizen op de Groendreef en de Leiekaai. De soldaten kregen de opdracht zoveel mogelijk fietsen op te eisen om in nood een snelle verplaatsing te kunnen maken. Dit was trouwens een vrij algemeen gegeven opdracht aan de Belgische troepen in Gent.

11:20

Op dit uur meldt zich aan het hoofdkwartier van de 3e Karabiniers aan de Keizerspoort een Duitse onderhandelaar "Leutnant Schönenberger" zich aan om over het lot van Gent te onderhandelen. Origineel had hij de opdracht gekregen de onvoorwaardelijke overgave van Gent te eisen. Hij moest binnen het half uur terug zijn. De Duitsers waren vastbesloten Gent zonder veel geweld in handen te kunnen krijgen. Zij hadden reeds weet van welke soort troepen de stellingen er verdedigden.

De Belgische bevelhebbers namen de onderhandelaar mee in een ganse rondtoer naar de verschillende Belgische militaire hoofdkwartieren om over de toestand te kunnen onderhandelen.

Door de vele versperringen en blokades was de onderhandelaar veel langer weg dan verwacht. Ook de Duitse bevelhebber had geen vertrouwen meer in de reeds vrij lang vertrokken onderhandelaar en probeerde zelf zo snel mogelijk Gent (de Keizerspoort) te bereiken. Aan de Keizerspoort was een vrij indrukwekkende versperring opgetrokken. De brug zelf was opgeblazen maar de tramsporen waren niet begeven waardoor wie het wou, in feite de brug op handen en voeten over de rails nog kon oversteken. Ook was een gasleiding afgerukt waardoor een voortdurend aanwakkerende vlam bleef branden over het water. Men slaagde er maar niet in de gas deftig af te sluiten. Aan de overkant stond deels in de kasseien ingegraven defecte T13 tank, ingewerkt in de stelling als 47mm kanon. Overal in de huizen aan de overkant zag men uitstekende geweren door de ramen.

Toen de eerste Duitse troepen toekwamen aan de Keizerspoort, nadat Belgische en de eerste Duitse onderhandelaar waren doorgereden in de richting van het Belgische hoofdkwartier, was de verwarring bij de Belgische troepen volledig. Men wist niet of men in de verdediging moest gaan of dat de strijd afgelopen was. De verwarring was nog groter omdat al gans de voormiddag het gerucht de ronde deed dat de stad Gent open verklaart was voor de Duitsers. Toen zonder veel dralen een nieuwe Duitse onderhandelaar over de vernielde sporen de overkant van de brug probeerde te bereiken werd er geen schot gelost. Toen deze verklaarde dat er een indrukwekkende Duitse overmacht op de Keizerspoort afstevende, gaven een 400 tal Belgische soldaten, zonder een schot te lossen, hun vrij goed uitgebouwde stelling aan de Keizerspoort over aan de Duitsers. De Belgische soldaten lieten zich zonder veel moeite ontwapenen en gevangen nemen.

Keizerspoort Gent met gedeeltelijk vernielde brug overstekende Duitse troepen aan Keizerspoort
in barricade ingewerkte defecte T13 tank

Enkele foto's van de stelling aan de Keizerspoort te Gent die zonder slag of stoot werd overgedragen aan de oprukkende Duitsers. U ziet de originele stelling met onder andere de ingewerkte T13 tank. (Foto's: Collectie P.Taghon)

12:50

Op het hoofdkwartier van de 18e Infanteriedivisie komt het bericht binnen dat zich in de omgeving van de Lange Violettenstraat 2 Compagnies van de 39e Linie hebben overgegeven aan een vijftigtal Duitsers die zonder verweer met bootjes de Schelde hadden kunnen oversteken. Overal in de buurt van de Keizerspoort worden massaal Belgische soldaten zonder veel verweer, gevangen genomen. Velen, ook officieren lopen vaak ongewild, recht in de handen van Duitse verkenners van de AA25. Dit zou grotendeels te maken hebben met geruchten die werden verspreid door de Gentse politie. Men zou aan Belgische troepen rondverteld hebben dat het Gentse centrum in Duitse handen was en dat ze beter de wapens konden neerleggen om verder bloedvergieten te voorkomen. Deze thematiek heeft nog meerdere jaren het discussieonderwerp geweest in het Gentse. Sommigen vonden het een goede zaak dat Gent onbeschadigd in Duitse handen was gevallen, anderen vonden het een laffe daad het Belgische leger zo te demoraliseren en tot overgave te dwingen.

13:00

Praktisch de volledige 10e Compagnie van de 39e Linie had zich reeds overgegeven. De 11e en 12e Compagnie, opgesteld langs de Visserij ondergingen zonder veel weerstand hetzelfde lot. De gevangengenomen Belgische soldaten werden verzameld op te terreinen langs de Peynaertkaai.

13:15

Duitse Pioniertroepen waren meteen begonnen aan de Keizerspoort een noodbrug te bouwen om ook met voertuigen over het water te geraken. De Duitsers wouden meteen doortrekken tot het Gentse stadscentrum.

13:30

Op het Gentse stadshuis komt op dat moment een jonge Duitse officier begeleid door twee soldaten toe om van het nog beperkt aanwezige stadsbestuur te eisen de Duitse vlag te heisen aan de voorgevel van het stadhuis alsook de waarborg te krijgen dat er niet meer geschoten zou worden op de Duitse troepen in Gent. Het achtergebleven Gentse stadsbestuur wordt meegenomen naar de kazerne Hollain waar ondertussen de Duitse leiding zich tijdelijk heeft gevestigd.

Ondertussen hadden de Duitsers de gemoederen wat extra opgehitst door de Duitse vlag te laten heisen op het Belfort zodat ze goed zichtbaar was uit de omtrek. Er volgden meerdere Belgische pogingen om deze vlag opnieuw te verwijderen. Allen voorlopig zonder resultaat. Voorlopig resulteert het enkel in het opstellen van enkele Duitse mortieren en machinegeweren om de gemoederen in het centrum van de stad te proberen bedaren. Een groot probleem voor zowel de Duitsers als de Belgische verdedigers zijn de massa's kijklustige Gentenaars. De meningen bij de bevolking zijn ondertussen ook sterk verdeeld. Vele Gentenaars waren sinds de vele vernielingen door de Belgische Genie meer gekant tegen het Belgische leger dan tegen de Duitse invallers.

De Duitse leiding wordt ondertussen vrij nerveus over het feit dat niemand schijnt te weten waar Leutnant Schönenberger blijkt rond te hangen. Men vreest dat hij uitgeschakeld is. De Duitse aanvallers geven het nog aanwezige stadsbestuur meermaals de opdracht er voor te zorgen dat de stad Gent vrij verklaard zou worden. Deze kunnen telkens maar het antwoord geven dat zij zelf niets te zeggen hebben over de aanwezige militairen.

Eerste onderhandelingen over de overgave van Gent in mei 1940

Onderhandelingen tussen General Geyer, Oberst Rodt en het nog aanwezige Gentse stadsbestuur in de Brusselsepoortstraat. (Foto: P.Taghon)

15:00

De Duitsers ondernemen een tweede poging om de Dampoortbrug te overschreiden maar ze worden opnieuw door de verdediging van de 3e Karabiniers teruggedreven. Twee iets te dappere Belgen komen echter om bij een poging de vluchtende Duitsers nog te proberen onderscheppen.

15:10

De 9e Compagnie van de 41e Linie komt aan bij het Citadelpark en graaft zich daar in. Ook hier hits de Gentse bevolking de nog ingegraven soldaten op om zich over te geven aan de Duitsers omdat de stad toch al gevallen zou zijn. Geleidelijk aan beginnen kleine groepjes soldaten zich effectief ook over te geven aan enkele Duitsers in de buurt van de Leopoldkazerne. Binnen de kortste keren was gans de 9e compagnie gecapituleerd.

15:20

Het 2e Bataljon Karabiniers houdt stevig zijn posities op de linker kant van de Coupure. Zij krijgen rond dit ogenblik de opdracht de bruggen op de Coupure op te blazen. Opnieuw vliegen een aantal bruggen in het Gentse de lucht in. Samen met de bruggen op de Coupure ondergaan nog enkele meer naar achteren gelegen bruggen rond dit moment hetzelfde lot.

Vernielde Albertbrug Gent Vernielde Bargiebrug Gent
Vernielde Leiebrug Vernielde brug Terplaeten

Van boven naar onder, links naar rechts ziet u achtereenvolgend: De Albertbrug, deze werd pas opgeblazen rond 19u (Coll. Gardelein) - De Bargiebrug (Coll. P.Taghon) - De Leiebrug (Coll. Monumenten en stadszichten) - De Ter Plaetenbrug (Coll. Gardelein)

Vooral het opblazen van de zes bruggen op de Coupure maakt enorm veel schade aan omliggende huizen.

15:30

De Duitsers bezetten het stadhuis. Praktisch gelijktijdig is door de Belgische Genie de telefooncentrale in de Bennesteeg opgeblazen waardoor praktisch in gans het centrum al het telefoonverkeer onderbroken wordt.

De leiding van het 1e Bataljon van de 3e Karabiniers krijgt uitdrukkelijk de opdracht geen contact te maken met Duitse onderhandelaars. De Coupure mag zeker niet opgegeven worden aan de Duitse bezetters. Er worden een aantal extra mitrailleurgroepen aangevoerd om de zones van de vernielde bruggen extra te verdedigen.

16:00

achtergelaten wapens aan stadshuis te Gent

Door het opblazen van alle bruggen over de Coupure zakte het moreel bij de meeste soldaten van de 3e Karabiniers tot onder nul. Zij zagen plots elke mogelijkheid om te vluchten als het te heet onder hun voeten werd, wegvallen. Toen deze soldaten ook door plaatselijke politie en Duitsers werden aangemoedigd zich over te geven, viel ook deze stelling in de kortste keren uit elkaar. In grote groepen begaven de soldaten zich naar het stadhuis om aldaar hun wapens af te geven en de strijd te staken. (Links: Belgische wapens aan stadhuis te Gent - Collectie P.Taghon)

De 1e Compagnie van de 39e Linie maakt voor het eerst die dag contact met Duitse verkenningspatrouilles die probeerden de compagnie tot overgave te doen overgaan. Er volgt een kort maar hevig vuurgevecht waarna de Duitsers zich terugtrekken.

Het 2e Bataljon van de 3e Grenadiers krijgt de opdracht de olietanks op de Wiedauwkaai te vernietigen vooralleer ze in handen kunnen vallen van de Duitsers.

Rond dit uur komt het vrij algemeen aan de reeds vernielde bruggen over de Leie, tot schermutselingen. Er volgen geen echt doorduwende Duitse aanvallen maar de sfeer is over het algemeen vrij gespannen.

Door de vele rondritten en massale versperringen van gesprongen bruggen en wegonderbrekingen, duurde het tot 16 uur alvorens de eerste onderhandelaar Leutnant Schönenberger terug was bij zijn originele troepen vanwaar hij om 11u20 vertrok. Tijdens zijn onderhandelingen was overeengekomen dat Gent tegen 7 uur 's morgens op 24 mei 1940 zou overgedragen worden aan de Duitsers. De Belgische troepen zouden tot dan tijd krijgen de stad opnieuw te ontruimen. Dit bleek na al wat ondertussen reeds gebeurd was, verloren moeite. Ondertussen hadden reeds massa's Belgische troepen zich overgegeven in plaats van de dag nadien Gent te verlaten om mee stelling te nemen achter de Leie en het afleidingskanaal.

16:30

Rond dit uur had bijna gans de 11e Compagnie van de 41e Linie hetzelfde lot ondergaan als de 9e Compagnie. Ook deze compagnie had zich tegen dan volledig overgegeven aan de Duitsers.

Als reactie op de massale kapitulatie van Belgische troepen van de 41e Linie, werd wat nog restte van het 2e en 3e Bataljon van de 41e Linie uit Gent weggetrokken tot achter de spoorlijn Gent-Brussel. De nieuwe ruggegraat werd gevormd door een Compagnie wielrijders die opgesteld werden tussen de Leie en het Sint Pietersstation. Een ander wielrijders Eskadron van de 16e Infanteriedivisie stelde zich op vanaf het station tot aan de Schelde. 3 mitrailleurpelotons van de 12e Compagnie van de 41e Linie en wat nog restte van de voltallige 10e Compagnie stelde zich op tussen de tunnel van de Zwijnaardsesteenweg met de Ottergemsesteenweg. Hier werd letterlijk van de nog bereidwillige restanten van een gans Battaljon een degelijke gevechtsgroep samengesteld.

De nog resterende Belgische troepen in de binnenstad, vooral behorende tot het 2e Bataljon van de 41e Linie, gaven zich praktisch allen kort nadien over aan de Duitsers.

Als poging de Duitsers af te houden blazen de Genietroepen ook de Bargiebrug op die de Duitsers afscheidde van de 1e Bataljon van de 39e Linie. Bij deze explosies (want ze wou niet van de eerste keer instorten) werden verscheidene huizen zwaar beschadigd.

16:40

Een eerste Duitse patrouille probeert de Coupure te naderen om ze over te steken. Ondanks hun vriendelijke gebaren met verzoek tot overgave werden ze onthaald op een Belgische vuurregen. Het kwam meteen tot een gevecht in regel met gewonden aan beide zijden. De Duitse stoottroepen trekken zich voorlopig terug.

17:00

Er ontstaan de eerste schermutselingen tussen Duitse verkenners en de Belgische compagnies die zich hadden opgesteld achter de spoorwegberm. Door het wapengekletter komen steeds meer Duitse troepen in deze richting. Door hevige vuurgevechten werd in de richting van de spoorweg de Duitse opmars voorlopig volledig gestopt. De Duitsers trekken zich uiteindelijk terug in de straten die doodlopen op de spoorwegberm.

Ondertussen wordt van Duitse kant al melding gemaakt van een duizendtal Belgische krijgsgevangenen.

17:15

Er wordt een eerste salvo van 20 granaten gevraagd aan de Belgische artillerie om af te vuren op de zuidelijke kant van het Citadelpark. Er volgden nadien nog 2 salvo's. De Duitsers trekken zich uiteindelijk terug uit dit gedeelte van de stad maar de schade vanwege deze artilleriebombardementen is aanzienlijk.

17:30

Rond dit uur had ook het volledige 1 Bataljon Karabiniers zich overgegeven aan de Duitse bezetter.

Opnieuw zijn er enkele schermutselingen tussen Duitse verkenners gewapend met MG's en het 3e Bataljon van de 39e Linie. Deze Belgische troepen beginnen zich stilletjes aan terug te trekken via ondertussen gemaakte noodbruggen over het kanaal Gent-Brugge.

17:45

De stellingen en huizen in de directe omgeving van de olietanks op de Wiedauwkaai worden tijdelijk ontruimd omdat de tanks tot ontploffen gebracht gingen worden.

18:00

De Gentse politiecommissaris komt bij de leiding van het 3e Bataljon Karabiniers eisen dat zij zich net zoals het 1e Bataljon zouden overgeven. Luitenant Devèze laat meteen de commissaris aanhouden en weigert zijn opdracht uit te laten voeren.

18:30

Een Duitse patrouille doet nog een poging op het Fraterplein soldaten van het 3e Bataljon van de 39e Linie te overhalen zich over te geven. Er geven zich een aantal soldaten over maar de grote massa weigert er op in te gaan. Plots wordt een Duitse granaat het gebouw ingegooid waar de Belgische officieren zich bevinden. Als bij wonder weet iedereen tijdig dekking te vinden en vallen er enkel een aantal gewonden. Het vuur wordt meteen geopend op de Duitse patrouille. Een eerste Duitser die aanstalten maakte een tweede granaat te gooien zakt bloedend ineen. Hun bevelhebber wordt ernstig verwond. De rest van de Duitsers neemt zo snel ze kunnen, de benen.

18:33

De soldaten van het 21e Bataljon Genie blazen de 8 tanks op de Wiedauwkaai op. Er ontstaat een enorm zware brand met ontzettend veel rookontwikkeling die van kilometers ver te zien is.

19:00

Er volgen nog enkele schermutselingen in de buurt van de spoorweg maar de Duitse troepen ondernemen geen nieuwe pogingen meer om de spoorweg te proberen kruisen.

Ook zijn er nog enkele schermutselingen van het 3e Bataljon Karabiniers met Duitse stoottroepen maar deze kunnen telkens teruggeslagen worden. Zij krijgen op dat moment ook de opdracht proberen terug te trekken. Op hun terugtocht wordt de Albertbrug opgeblazen. Met hulp van de Genie weten nog een heel aantal van de Karabiniers aansluiting te krijgen bij Belgische troepen in tweede lijn via enkele geïmproviseerde noodbruggen over het kanaal Gent - Brugge.

Het grootste gedeelte van de Gentse binnenstad was ondertussen in Duitse handen. Toch was het nog niet overal veilig voor de Duitse bezetter. Op het moment dat een Duitse patrouille probeert geisoleerde Belgische soldaten gevangen te nemen ter hoogte van de Drapstraat, worden ze plots onder vuur genomen door een Belgisch officier waarna één van de Duitsers zwaar getroffen wordt in de onderbuik en in elkaar zakt. Zijn compagnons moeten het onder een kogelregen op een vluchten zetten en hun strijdmakker achterlaten. Als een kwartier later een burgerlijke ambulance arriveert, is de soldaat reeds overleden.

Er was in feite tussen de Belgische troepen, meer noordelijk van Gent, en de Duitse bezetter in het centrum van Gent, een neutrale zone ontstaan. Dit vergemakkelijkte wel de mogelijkheid van afgedwaalde Belgische soldaten, opnieuw de noordelijkere gelegen Belgische troepen op de achterlijn, te vervoegen.

Van Duitse kant spreekt men ondertussen al van meer dan 3000 Belgische krijgsgevangenen.

22:30

Rond dit uur begint de georganiseerde aftocht van het Belgische leger rondom Gent naar de richting van de Leie en het afleidingskanaal. De Belgische troepen kregen van de militaire leiding de toelating na hun overtocht van het kanaal Gent-Brugge, de bruggen van Vinderhoute, Lovendegem en Merendree op te blazen. Ook de bruggen te Drongen en Mariakerke over de Verbindingsvaart ondergaan hetzelfde lot.

24:00

Rond dit uur verlaten de laatste Belgische troepen die zich bewust waren van de geplande aftocht de streek van Gent. Enkele pelotons gingen verloren doordat ze het bericht van de terugtrekking nooit ontvingen. Zij werden in de vroege ochtend allen krijgsgevangen gemaakt. Wat nog restte van de 10e Compagnie van de 39e Linie werd vergeten op de spoorlijn Brussel-Gent.

(Bron voor de beschrijving van de val van Gent: Gent, mei 1940 - Peter Taghon)

Situatie op 23 mei 1940, 's avonds. De Noord Franse situatie blijft problematisch en verergerd eigelijk niet dit moment. Alleen weten de geallieerden de Duitse invallers niet echt het vuur aan de schenen te leggen en terug te dringen.

Na de val van 2 bijkomende forten te Namen, weet alleen dit van Dave voorlopig nog stand te houden. Te Luik blijft Tancrémont, volledig omsingeld door Duitse troepen een overgave af te houden. (Schets: De Achttiendaagse veldtocht - Ministerie van Landsverdediging)

De Belgen aan het Reduit National worden verplicht een zoveelste terugtrekking op te starten. De Belgische stellingen aan het Reduit National met onder andere Bruggenhoofd Gent, hebben zich moeten verplaatsen tot achter de Leie en het afleidingskanaal op de Leie (het Schipdonkkanaal). Boven Gent wordt voorlopig nog weerstand geboden achter het kanaal Gent - Terneuzen om een terugtrekking op de vorige gemelde lijn mogelijk te maken. (Schets: De Achttiendaagse veldtocht - Ministerie van Landsverdediging)

Home Terug naar bovenkant pagina Vorige Volgende