a40
 
Bunkernummer
A40
Oud Bunkernummer
AW19
Lokatie
Wetteren
Toegankelijkheid
Bunker is volledig afgesloten.
Aantal kamers
2 achteraan verbonden kamers en een sas
Aantal schietgaten
2
Type geschut
2 x MI
Bijhorende vuurrichting
Zuidoosten en zuidwesten

Korte beschrijving van de bunker

  • Uitwendige kenmerken. Serge Verwest
  • Origineel was deze bunker zo goed als volledig ommuurd met baksteen.
  • Er zijn nog vrij weinig resten van de originele baksteenommuring aanwezig. Hier en daar vindt men echter nog interessante restanten. Zo zijn er zeker aan de originele toegang nog vrij veel restanten. Onderaan vindt men er zelfs nog een aantal restanten terug waaruit blijkt dat de bunker onderaan enkele rijen zwarte baksteen had. Daarboven was de baksteenkleur lichtrood.
  • De schietgaten zaten verborgen achter houten luiken in Noors rood dennenhout, openend in 2 richtingen (samen 1,00 x 1,40 meter - BxH). Op deze houten luiken waren bijkomend nog eens valse houten ramen gekleefd.
  • Naast de schietgaten die verborgen waren als ramen, had deze bunker nog een extra vals raam langs de kant van het spoorwegtalud.
  • De bunker had een dakconstructie in rode Noorse den en de dakbedekking bestond uit mechanische rode pannen.
  • De bunker had tevens een volledig in beton uitgewerkte toegangsput met enkele betonnen treden.
  • Om het terrein van de bunker te betreden was er een poortje voorzien in een aparte omheining rondom het perceeltje horende bij de bunker.
  • Het geheel had het uitzicht van een transformatorhuisje bovenaan de rand van een spoorwegtalud.
  • Structuur.
  • Twee achteraan verbonden kamers en een sas.
  • Elke kamer voorzien voor het opstellen van een mitrailleur.
  • De beide schietgaten kijken echter niet in dezelfde richting. Ze maken onderling een hoek van ongeveer 75 graden.
  • Een van de schietgaten is gericht op de bovenkant van de talud van de spoorweg komende van Brussel af.
  • Het andere schietgat is gericht op het verkeer komende van Oosterzele naar Wetteren toe.
  • Opmerkingen.
  • Het is de laatste voorliniebunker tussen Betsberg en de spoorlijn Brussel-Oostende, juist naast de spoorlijn. Hij ligt tussen A39 (425 m) en AV13 (140 m) Hij staat in hoek opgesteld met AV13 aan de overkant van de spoorlijn zodat ze samen een groter gezichtsveld en schietbereik hebben. Kort ertegen, beneden aan de spoorlijn stonden ook nog de twee kleine bunkertjes S5 (65m) en S6 (75 m).
  • De bunker was standaard voorzien voor de opstelling van Maximmitrailleurs. Daarnaast was hij eveneens voorzien om Hotchkiss- of Coltmitrailleurs te kunnen opstellen.
  • Het bunkertje zijn aandeel in het bouwproject A bedroeg origineel 70.813,02 Bef. Met inbegrip van wat gemeenschappelijke kosten zoals onder andere de niet individueel verdeelde beplantingen moet deze prijs allicht opgetrokken worden tot 71.095,52 Bef. Als men hier nog eens een aantal zaken gaat bijtellen die niet dienden ingecalculeerd te worden door de bouwfirma's maar rechtstreeks werden aangeschaft door de militaire overheid zoals bv chardomes, koepels, ventillatoren,... moet de totale kostprijs ongeveer op 71.395,62 Bef hebben gelegen.
  • Ter info: 1 BEF in 1934 komt ongeveer overeenkomt met een bedrag van 74 BEF (1.84€) in 2013, een "factor 74" dus.
  • Hij zit echter sterk verborgen onder de begroeiing errond en de klimop zodat velen ondanks dat hij niet zo ver van een drukke verkeersweg staat, hem waarschijnlijk nog nooit opgemerkt hebben.
  • Het is één van de weinige bunkers die maar zeer zwak dichtgemetst is geweest. Hij was uiteindelijk maar dichtgemetst met een halfsteense muur. Dit had waarschijnlijk te maken met het feit dat hij gelegen was op een Duits militair kerkhof gedurende de oorlogsjaren. Vermoedelijk achtte men van Duitse kant dan ook de kans klein dat hij opnieuw gebruikt zou kunnen worden tegen hen bij een eventuele bevrijdingspoging, dit ook omwille van de SS-school Kwatrecht die zich vanaf begin '43 op dezelfde site bevond.
  • De bunker is korte tijd vrijgemaakt geweest maar is ondertussen door de schooldirectie opnieuw afgesloten. De schietgaten zijn nog beiden dichtgemetst (net zoals de toegang zeker niet meer volledig origineel).
  • Omdat de voortuin van de school in de komende periode drastisch zal wijzigen als een busstation, zal de bunker op de rand van dit busstation komen te staan.

Routebeschrijving om deze bunker te vinden

  • De bunker ligt langs de Oostezelesteenweg in de voortuin van het scholencomplex Mariagaard, in een bosje dicht tegen de omheining met de spoorweg.
Bijhorende foto's
Origineel grondplannetje van deze bunker. Dit plannetje zegt echter ook niet echt veel over de wijze waarop de bunker origineel zou worden gecamoufleerd. Het inkomssas is hier niet volledig zoals het in realiteit werd uitgevoerd.
a40
Doorsnede AB van dit zeer fraaie bunkertje. We kijken hier op de voorkant van de mitrailleurkamer gericht op de Oosterzelesteenweg komende uit de richting Zottegem. Rechts ziet u nog de luiken van het schietgat in de richting van de spoorlijn.
Doorsnede CDEF van dit bunkertje. Het doorsneden schietgat is dit gericht op de spoorlijn.
Dit plannetje is niet zoals eerder vermoed kon worden, een voorontwerp van de bunker maar een herziening. Omdat de herziening enkel over de uitwerking van het toegangssas ging (en uiteindelijk toch het ganse grondplan werd hertekend, werden details zoals de schietgaten er zelfs niet meer op vermeld. De beide grondplannetjes kunnen zelfs perfect (als kalkpapierafdrukken) over elkaar gelegd worden. Hetgeen men ook ziet op het eerste grondplan op deze bladzijde.
a40
Oude foto van de bunker uit de Duitse bezettingsperiode, toen de voortuin van Mariagaard nog een officieel Duits militair kerkhof was. Merk op dat de bunker door de zware plaatselijke strijd toen al geen restanten meer had van zijn origineel dak. Ook was toen de meeste baksteenommuring reeds verdwenen. (Foto: Collectie J. De Vos)
bunker op duits kerkhof
Een tweede foto uit deze zelfde fotoreeks. Links ziet u nog een klein stukje van de bunker met het schietgat richting spoorwegtalud. De foto's dateren nog van voor het dichtmetsen van de bunkers want het zichtbare schietgat is nog volledig vrij. (Foto: Collectie J. De Vos)
a40

Zicht op het schietgat richting Zottegem anno 1995. Rechts naast het schietgat nog enkele van de weinige baksteenrestanten aan deze bunker. Achter de luiken had de bunker ook een gecementeerd baksteenmotief. Men ziet er trouwens nog een kogelinslag op. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)

Zicht op de origineel nog dichtgemetste toegang van de bunker uit dezelfde periode. Let op de enkele rijen zwarte bakstenen onderaan, hier nog zichtbaar. (Foto: Collectie: G. De Jong - Simon Stevin Stichting)

Heden kan men de bunker nog moeilijk uit deze positie fotograferen daar de zijkant van het terrein definitief afgesloten is met een omheining naar de spoorwegberm toe. Men ziet er echter nog zeer mooi de twee kleuren gebruikte baksteen. De onderste rijen zwarte bakstenen zijn heden nog nauwelijks terug te vinden en zitten steeds meer verborgen onder een aangroeiende laag bladeren en groen. (Foto: Collectie G. De Jong - Simon Stevin Stichting)

zijkant bunker A40 te Kwatrecht Guide De Jong

Zicht op de bunker anno 2006 in de tuin van Mariagaard vanaf de Oosterzelesteenweg. Deze foto dateert uit de winterperiode. In de zomer moet men hem al weten staan om hem op te merken in een sterk overgroeid hoekje van het terrein.

a40
Zicht op de rechter zijkant en het schietgat gericht op de talud van de spoorweg, richting Oosterzele Steenweg. Hier is letterlijk alle originele camouflage verdwenen.
a40
De linker zijkant van de bunker. Achter het struikgewas zit het tweede schietgat verborgen, richting Oosterzele kijkend op de Oosterzelesteenweg. Links ziet u nog wat originele baksteenresten van de camouflage rondom de afgesloten toegang.
a40
Foto van het toegangssas, bij het nemen van deze foto was het sas trouwens nog volledig dichtgemetst.
a40
De bunker is in 2007 vrij kort geopend geweest. Dit is een foto van de trouwens volledig lege bunker. Hij is totaal ontdaan van alles wat afbrandbaar was aan staal. Dit is een binnenzicht op de mitrailleurkamer richting spoorwegtalud.
a40
Ook vrij uniek is dat men vanuit de mitrailleurkamer met schietgat richting spoorlijn, een granaatwerpgat had tot in het inwendige toegangssas van de bunker. Het is te zeggen het gedeelte van het toegangssas tussen de gepantserde deur en het metalen poortje. Meestal leiden de granaatwerpgaten naar het sas tot buiten het stalen poortje. In dit geval dus niet.
Een foto van het opnieuw dichtgemetste deurgat van de bunker. U kan heel duidelijk zien dat het hier over een recente tweede dichtmetsen van de bunker gaat daar het dichtmetsen is gebeurd met recente snelbouwstenen en niet met de klassieke "boerkes". Gelieve respect op te brengen voor de huidige eigenaars van het scholencomplex Mariagaard. Indien u toch foto's wenst van de binnenkant mag u gerust contact met mij opnemen. Ik zal ze u met plezier bezorgen.
opnieuw dichtgemetste deurgat van bunker A40
Hiernaast een zicht op de gevel gericht op de spoorlijn. Deze kant is moeilijk te fotograferen omdat hij verborgen zit door een stuk omheining vanaf de terreinen van de school.
Op deze wand zijn ook nog de restanten te zien van een nepraam. Men merkt ook nog de gaten waar vroeger de houten blokken inzaten waarop de houten kaders van de nepramen waren bevestigd.
Dat de bunkers goed waren qua camouflage mag uit de foto hiernaast blijken. Dit is een detail aan de onderkant van het vorige vals raam. De Duitsers wisten op de duur dat de schietgaten verborgen zaten onderaan de ramen. In dit geval zijn er serieus wat inslagen te zien onderaan dit valse raam. Men heeft dus in mei 1940 geprobeerd het schietgat te treffen onderaan dit raam dat helemaal geen schietgat was.
In februari 2011 zijn de eerste voorbereidende werken gestart voor de aanleg van het busstation in de voortuin van de school Mariagaard. Hierdoor zijn heel wat bomen en struikgewas gerooid in de voortuin. De bunker komt hierdoor wel beter in het zicht te staan. Hierbij alvast een betere kijk op het schietgat richting spoorlijn.
Dit zijn projectielinslagen langs de voorzijde van de bunker (zichtbare kant vanaf de steenweg). Deze zijn nu pas goed zichtbaar door het verwijderen van de struiken. Dit zijn wel vrij zware inslagen als men er ook rekening mee houdt dat deze wand eerst nog achter een baksteen geven zat. Men heeft dus eerst al dwars door de baksteen geschoten om daarna nog eens het beton op deze diepte te beschieten. Dit is allicht van Duits PAK-geschut.
Een beter zicht op het tweede schietgat richting Oosterzelesteenweg.
Algemeen zicht op zijkant en achterkant.
Ter gelegenheid van de herdenking van 75 jaar Mei 1940 werd de bunker A40 door plastisch kunstenaar Serge Verwest uit Merelbeke als steun aan het project beschilderd met dit oorlogstafereel. De gemeente Wetteren stond in voor de financiering van het project. Het is opgesteld op basis van een bestaande foto over de grafinventarisatie na WO II op een onbekende lokatie. Een eigen interpretatie van deze foto op deze bunker is zeker goed passend als je weet dat deze bunker ooit op de rand van een Duits WO II kerkhof stond.
Bunkerschildering Serge Verwest
 
Vorige (A39)
Vorige (A39)
Volgende (A41)
Volgende (A41)